Miasto Santiago de Compostela leży w północno-zachodniej Hiszpanii. Znajduje się tam słynna katedra z grobem św. Jakuba Większego Apostoła. Od stuleci wędrowali do niej pielgrzymi z Hiszpanii i całej Europy, w tym także z Polski. Ranga tej pielgrzymki była w średniowieczu traktowana na równi z wyprawą do Ziemi Świętej lub Rzymu – o czym przypomniał w Toruniu prof. Fernandez. Ważnym kontekstem jego wykładu było to, że również Toruń znajdował się od wieków na jednym ze szlaków prowadzących do Santiago de Compostela. Jednym z najważniejszych etapów na szlaku w samej Hiszpanii jest ponadto Pampeluna. W Hiszpanii najsłynniejsza droga do Santiago to tzw. szlak francuski, rozpoczynający się po hiszpańskiej stronie Pirenejów w wąwozie Roncesvalles, w którym miał zginąć sławny rycerz Roland. Symbolem pielgrzymiej drogi jest muszla św. Jakuba – szlak w wielu miejscach jest oznakowany żółtymi strzałkami układającymi się w charakterystyczny kształt muszli. Dwukrotnym gościem Santiago był Jan Paweł II, który przeszedł fragmentem szlaku. W 1982 r. Szlak św. Jakuba został uznany przez Radę Europy za drogę o wielkim znaczeniu dla kultury europejskiej, w 1987 r. nadano mu miano Europejskiego Szlaku Kulturowego, a w 1993 r. wpisano go na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Strona www.santiago-compostela.net

Swój otwarty wykład – “Dlaczego tak wielu zmierzało do Santiago de Compostela? Pielgrzymowanie i troska o podróżnych w średniowieczu” – prof. Fernandez wygłosił w Collegium Maximum UMK. Sam profesor pokonał Szlak św. Jakuba osiem razy (trasa ma ponad 800 km), jest jego wielkim znawcą i promotorem. Z wykształcenia jest farmaceutą, dlatego część swojego toruńskiego wykładu poświęcił medycznym akcentom pielgrzymowania oraz formom opieki pielęgniarskiej nad pielgrzymami. W czasie swojego pobytu w Polsce prof. Fernandez odwiedził ponadto Ośrodek Chopinowski w Szafarni (która również znajduje się na Camino), spotkał się tu z miłośnikami szlaku oraz przeszedł z nimi z Szafarni do Golubia-Dobrzynia fragmentem polskiego szlaku. Profesor przypomniał również o inauguracji polskiej wersji strony www.campus-stellae.org, poświęconej Akademickiej Akredytacji Jakubowej. Do tego stowarzyszenia należy m.in. UMK.

Podczas toruńskiego wykładu prof. Fernandez przedstawił podstawowe pojęcia związane z pielgrzymowaniem, motywacjami wyruszenia na szlak, obyczajami i praktykami duchowymi. Przypomniał również całą historię związaną z kultem św. Jakuba w Santiago de Compostela i historią szlaku,  podkreślając, że odrodzenie tradycji wędrowania po szlaku w XX wieku wiązane jest jednoznacznie z wizytą w Santiago papieża Jana Pawła II. Zaznaczył, że ruch pielgrzymkowy na Camino jest obecnie precyzyjnie badany, wiadomo zatem np. z jakich krajów pielgrzymi najczęściej obecnie docierają do Santiago. Są wśród nich głównie Europejczycy, ale także przybysze z Korei Południowej, Australii, Brazylii, Stanów Zjednoczonych. Coraz częściej na Camino pojawiają się również Polacy.
Po wykładzie, zgodnie z tradycją Dysput Nawarryjskich, odbyła się dyskusja z udziałem słuchaczy. Byli wśród nich torunianie, którzy Camino już przeszli albo zamierzają to zrobić w najbliższej przyszłości.

Colegium Maximum, pl. Rapackiego 1

Etyka doświadczeń na zwierzętach.
(wykł. w jęz. hiszpańskim / tłumaczenie)

prof. Adela López de Cerain Salsamendi

8 czerwca godz. 15:00
Colegium Medicum UMK w Bydgoszczy

Dr Jorge Guridi

Relacja jest dostępna tutaj.

O wykładzie

Toruński wykład ks. prof. Lordy dotyczył problematyki teologicznej i filozoficznej, ale przywoływał również konteksty bliskie fizyce, biologii czy matematyce. Był poświęcony czterem podstawowym kosmowizjom obecnym w kulturze Zachodu: materializmowi, naturalizmowi witalistycznemu, panteizmowi duchowemu oraz personalizmowi chrześcijańskiemu. – Jeśli rozszerzylibyśmy naszą analizę na cały świat, musielibyśmy wziąć pod uwagę także inne kosmowizje, zwłaszcza te, które bazują na islamie, choć mimo to w dużej części zależą one od objawienia judeochrześcijańskiego. Ograniczyliśmy się jednak do tego, co ważne i aktualne w naszej kulturze – zaznaczył ks. Lorda. Zauważył, że dwie pierwsze kosmowizje przedstawiane są dzisiaj jako ekspresje naukowości, natomiast kolejne dwie mają charakter religijny: pierwsza jest nieosobowa, druga zaś osobowa.
I tak w kosmowizji materialistycznej punktem wyjścia są partykuły subatomowe, które wchodzą w skład atomów i molekuł, tak jak to opisuje fizyka. Materialiści  postrzegają wszystko z perspektywy niektórych własności materii. Niewątpliwie są bliscy prawdy, twierdząc, że wszystko to, co jest widzialne, jest złożone z tego samego. Natomiast stają się redukcjonistami, gdy uważają, że cała rzeczywistość jest tylko skomplikowanym złożeniem materialnym – ocenił prof. Lorda. Druga kosmowizja jest natomiast bardzo stara, bo zawsze obecna w historii ludzkości. Jej punkt odniesienia to fenomen życia, zwłaszcza impulsów życiowych. Postrzega świat jako coś żywego i znajdującego się w ruchu – sprecyzował wykładowca. Dodał, że niewątpliwie różne witalizmy wyrażają wiele prawd: jedność natury, żywiołowość sił naturalnych i ważność tajemnicy ewolucji. Są jednak redukcjonistyczne, gdy twierdzą, że we wszechświecie istnieją jedynie ślepe siły witalne.  Obie kosmowizje profesor nazwał “smutnymi”, bo przecież są one nieludzkie. Obok nich istnieje inny sposób, bardzo starożytny, postrzegania wszechświata, który pochodzi od religii wschodnich. Jest obecny w hinduizmie i w sposób niemal filozoficzny charakteryzuje buddyzm i taoizm. Podstawowym doświadczeniem związanych z nimi kosmowizji jest penetracja głębokiej świadomości. Natomiast czwarta koncepcja – kosmowizja chrześcijańska – nie bazuje bezpośrednio na doświadczeniu, lecz na objawieniu Boga, które się dokonuje. Pozostaje głęboko spójna z wszechświatem osobowym, który uznajemy za jeden z największych skarbów Zachodu. Powinno się ją przedstawiać jako pełnię tego, co w innych miejscach jest jedynie cząstkowe. Chrześcijaństwo jako wiara religijna jest zdolne do przyjęcia tego, co prawdziwe w innych kosmowizjach i innych częściowych wizjach rzeczywistości – podsumował wykładowca.

Dysputy Nawarryjskie

Jest to inicjatywa środowisk uniwersyteckich z Torunia i Pampeluny. Pomysłodawcami wydarzenia są ze strony hiszpańskiej  rektor Uniwersytetu Nawarry profesor Angel Jose Gomez Montoro i konsul honorowy RP w Pampelunie Angel Tellechea Goyena, a ze strony polskiej ks. dr Piotr Roszak ze Stowarzyszenia Absolwentów Uniwersytetu Nawarry, mecenas kontaktów polsko-hiszpańskich Piotr Paweł Orłowski oraz dyrektor Ośrodka Chopinowskiego w Szafarni Agnieszka Brzezińska. Toruńskie Dysputy odbywają się pod wspólnym patronatem honorowym rektorów Uniwersytetu Nawarry profesor Angela Jose Gomeza Montoro oraz UMK prof. Andrzeja Radzimińskiego, a także marszałka województwa kujawsko-pomorskiego Piotra Całbeckiego, prezydenta Torunia Michała Zaleskiego i księdza biskupa Andrzeja Suskiego.

Ks. prof. Juan Luis Lorda

Profesor teologii dogmatycznej i filozofii (antropologia i etyka) Uniwersytetu Nawarryjskiego w Pampelunie, ale również inżynier przemysłowy; znany publicysta i eseista hiszpański; członek grupy badawczej “Nauka, rozum, wiara” (CRYF), członek Rady Katechetycznej przy Konferencji Episkopatu Hiszpanii. Często publikuje w wielu znakomitych dziennikach i czasopismach hiszpańskich poświęconych kulturze; wielokrotnie gościł z wykładami w wielu krajach całego świata. Posiada na swym koncie liczne i tłumaczone na wiele języków publikacje z zakresu personalizmu i filozofii chrześcijańskiej. Na język polski zostały przetłumaczone: Moralność – sztuka życia (Fronda 1999), Być chrześcijaninem (Apostolicum, 2005).

]]> http://dysputy.org/2010/03/22/dysputa-o-kosmowizjach/feed/ 0 http://dysputy.org/2010/01/08/witaj-swiecie/ http://dysputy.org/2010/01/08/witaj-swiecie/#comments Fri, 08 Jan 2010 10:32:09 +0000 admin http://dysputy.org/?p=1 Dysputy Nawarryjskie („Navarra Lecture”) to cykl debat nawiązujących do średniowiecznych „quaestiones”, które wyznaczały rytm życia uniwersytetu. Były okazją na spotkanie i wymianę poglądów między adwersarzami, aby wspólnie, szanując intelekt jako „najbardziej kochany wśród rzeczy ludzkich” (Tomasz z Akwinu), zbliżać się do prawdy.

Za przewodnika w poszukiwaniu odpowiedzi na stawiane w dysputach pytania czy kwestie obieramy św. Tomasza z Akwinu (1224-74), Doktora Powszechnego, którego styl odkrywania prawdy – w ogniu dyskusji respektującej zdanie przeciwnika – pozostaje punktem odniesienia. Chodzi o myślenie w polu napięć quaestiones disputatae. U Tomasza punktem wyjścia jest zawsze pytanie, kwestia sporna, a następnie sformułowanie przez niego samego stanowiska przeciwnego do własnej tezy. Była to bowiem podstawowa zasada kwestii spornych, która od czasów Piotra Abelarda panowała w Europie: nikomu nie wolno bronić własnego zdania, zanim nie przedstawi punktu widzenia przeciwnika i to lepiej niż on sam. Następnie własna opinia, a na zakończenie – zataczając poniekąd łuk – odpowiedź na wątpliwości oponenta.

Spór to życie. Dlatego ta specyficzna forma odkrywania prawdy, stawiająca na aktywne uczestnictwo przybyłych na dysputę, będzie starała się być jak najbliższa życiu i jego sprawom. Forma – sprawdzona od czasów średniowiecza, iście uniwersytecka. Treść – współczesna, bliska sprawom, którymi żyje społeczeństwo.

Dysputy odbywają się pod wspólnym patronatem honorowym i z pomocą organizacyjną marszałka województwa kujawsko-pomorskiego Piotra Całbeckiego, prezydenta Torunia Michała Zaleskiego, biskupa toruńskiego ks. bp. Andrzeja Suskiego oraz rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika prof. Andrzeja Radzimińskiego i rektora Uniwersytetu Nawarry profesora Angela Jose Gomeza Montoro.
Celem Dysput Nawarryjskich jest zbliżenie środowisk intelektualnych Torunia i Pampeluny, miast, które ubiegają się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2016 roku, współpracując i wspólnie realizując szereg projektów kulturalnych o zasięgu europejskim. Wzajemne poznanie profesorów pochodzących z UMK i UN, przedstawienie aktualnych zakresów badań i doświadczeń, a także konkretne formy współpracy (wymiana studentów, profesorów, publikacji) to tylko niektóre z owoców tej nowej formy aktywności.

Mamy nadzieję jako organizatorzy, że strona stanie się również platformą wymiany myśli, pomysłów, inicjatyw kulturalno-edukacyjnych pomiędzy Toruniem a Pampeluną. To konkretna forma na budowanie mostu, który już łączy oba miasta, a ma szansę stać się punktem odniesienia dla wielu innych.